استراتژی تهاجمی فولاد مبارکه برای مهار التهاب بازار

به گزارش ماین نیوز، در تحلیل ساختار رقابتی صنایع پایه، توانایی یک بنگاه اقتصادی در تنظیم بازار نه از طریق بخشنامه‌های دستوری، بلکه از مسیر تسلط بر زنجیره تامین و شفافیت در کانال‌های توزیع سنجیده می‌شود. الگوی رفتاری گروه فولاد مبارکه در هفته‌های اخیر و پس از حملات جنگ رمضان، ترکیبی از بهره‌وری عملیاتی در استفاده از ظرفیت های بازرگانی و استراتژی یکپارچه‌سازی پیش‌رونده برای مهار ناکارآمدی‌های بازار که انجام ۹ عرضه موفق در بورس کالا در سال جاری نمونه آن است. آمارهای معاملاتی و مختصات ظرفیت تولید، نشان‌دهنده یک معماری دقیق برای کنترل التهابات است؛ جایی که بورس کالا به عنوان دماسنج شفافیت و شبکه خرده‌فروشی به عنوان نقطه تماس با مصرف‌کننده، به یکدیگر متصل می‌شوند.

لنگرگاه ثبات در برابر رقبای نیمه‌فعال

برای درک ریشه قدرت تنظیم‌گری مبارکه، باید به زیرساخت تولید نگاه کرد. داده‌های ظرفیت اسمی و عملی سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که در حالی که بسیاری از بازیگران صنعت فولاد کشور با کسری بهره‌وری دست‌وپنجه نرم می‌کنند، فولاد مبارکه و مجتمع سبا در بخش ورق گرم با ظرفیت عملی ۱۰۰ درصدی (به ترتیب ۵۲۰۰ و ۱۶۰۰ هزار تن) در حال تولید هستند. این در حالی است که رقبایی نظیر فولاد گیلان یا کاویان تنها با ۲۵ و ۱۹ درصد ظرفیت خود کار می‌کنند.

این تضاد در بخش ورق سرد نیز مشهود است؛ فولاد مبارکه با ۱۷۰۰ هزار تن تولید (۱۰۰ درصد ظرفیت) لنگرگاه اصلی بازار است، در حالی که صنایعی چون هفت الماس یا غرب آسیا با ۳۰ و ۵۵ درصد ظرفیت اسمی فعالند. نتیجه این بهره‌وری مطلق، توانایی پوشش تقاضای ۲۲۰۰ هزار تنی لوله و پروفیل، ۷۶۳ هزار تنی صنایع تکمیلی ورق سرد و سهم مسلط در تامین ورق گرم سایر کاربردهاست. از منظر استراتژی رقابتی، شرکتی که ساختار هزینه و تولید خود را در نقطه بهینه نگه داشته، اکنون از این اهرم برای تثبیت صنایع پایین‌دستی استفاده می‌کند.

نقش‌آفرینی شرکت های گروه (ورق خودرو و تاراز)

بورس کالا تنها یک پلتفرم فروش نیست، بلکه ابزاری شفاف برای سیگنال‌دهی به بازار و کاهش هیجانات در اقتصاد کلان است. بررسی داده‌های معاملاتی سال ۱۴۰۴ در بورس کالا عمق این استراتژی و نقش بازوهای اجرایی شرکت را به وضوح نشان می‌دهد:

تامین یک‌ تنه در صنایع استراتژیک: در سال ۱۴۰۴، از مجموع ۱۳۵ هزار تن ورق لوازم خانگی معامله شده در بورس کالا، دقیقا ۱۳۵ هزار تن (۱۰۰ درصد) توسط فولاد مبارکه تامین شده است. در بخش ورق خودرو نیز، از مجموع ۹۵۴ هزار تن نیاز بازار، فولاد مبارکه (۷۶۶ هزار تن) و زیرمجموعه آن یعنی شرکت ورق خودرو (۱۸۸ هزار تن) تمام بار تامین را به دوش کشیده‌اند.

تغییر آرایش در بازار ورق گالوانیزه: پویایی شبکه شرکت های گروه فولاد مبارکه در بازار گالوانیزه بی‌نظیر است. در سال ۱۴۰۴، از مجموع ۷۰۰ هزار تن ورق گالوانیزه معامله شده، شرکت «ورق خودرو» با یک جهش خیره‌کننده ۴۵۳ هزار تن را عرضه کرده است. در کنار آن، شرکت «تاراز» ۵۲ هزار تن و خود فولاد مبارکه ۵۰ هزار تن را روانه بازار کرده‌اند. این یعنی بیش از ۷۹ درصد کل نیاز بازار گالوانیزه بورس توسط شبکه مبارکه تامین شده است.

عرضه پیاپی ۳۳۶ هزار تن محصول طی دو هفته اخیر در بورس کالا که به باقی ماندن ۸۲ هزار تن مازاد عرضه (بدون متقاضی) انجامید، اثبات ریاضی این گزاره است که در سمت تولید و عرضه کلان، هیچ‌گونه کمبودی وجود ندارد و تقاضای هیجانی در حال فروکش کردن است.

از بورس تا آهن‌مکان: مداخله در نقطه شکست زنجیره

با وجود این حجم عظیم از تزریق کالا، معمای اختلاف قیمت بورس و بازار آزاد همچنان پابرجاست. از نگاه تئوری‌های توسعه صنعتی، نقطه شکست در شبکه توزیع رخ می‌دهد؛ جایی که کالا از شبکه رسمی خارج شده و توسط دلالان با فاکتورهای غیررسمی رسوب می‌کند.

حضور مدیرعامل فولاد مبارکه در بازار آهن‌مکان تهران، دقیقا شلیک به همین نقطه تاریک است. حضور مدیرعامل فولادمبارکه در کف بازار نشان از آن دارد که التهاب موجود ناشی از کمبود تولید نیست، بلکه محصول سفته‌بازی در کانال‌های توزیع است. مبارکه با درک این موضوع که تولید محصول تنها نیمی از زنجیره ارزش است، اکنون در حال اجرای یک مداخله ساختاری و تغییر معادلات است. دستورالعمل جدید برای توزیع وسیع از طریق ظرفیت های خرده فروشی به بازارها، استراتژی دور زدن واسطه‌های غیرمولد و اتصال مستقیم سرچشمه تولید (بورس کالا) به مویرگ‌های مصرف در بازار آزاد است.

این رویکرد نشان می‌دهد فولاد مبارکه برای حفظ تعادل بازار، به جای انفعال، استراتژی «شفافیت تهاجمی» را برگزیده است. با هدایت محصولات از مجرای بورس کالا و نظارت بر رسیدن آن به دست خرده‌فروشان واقعی، حباب قیمتی ایجاد شده توسط فاکتورهای غیررسمی شکسته خواهد شد و آرامش به زنجیره تولید ملی بازمی‌گردد.